wWw.Toi-PaRY.WeBS.CoM

Click here to edit subtitle

نوري مالكي :ئيمة هيج كيشةيةكمان لةكةل كورد نيية                      2013/9/18
دوای سه‌ردانه‌كه‌ی بۆ به‌غدا، مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان چاوی به‌ نوری مالیكی سه‌رۆك وه‌زیرانی عیراق كه‌وت و له‌ كۆنگره‌یه‌كی رۆژنامه‌وانیدا، مالیكی جه‌ختی كرده‌وه‌ كه‌ هیچ ناكۆییه‌كی له‌گه‌ڵ كورد نییه‌.

بة بيي ئامارة سةرةتايية كان تا ئيستا بارتي يةكةمة لة دةنكدانا يةكيتي و كوران بة بلةي دووةم ديين

ئوبةسسيون : كوي كشتي ربزةي دةنكدان كةيشتة 73%ء

هاتني كجة سيكس كةري بولةندي بوكوردستان  بةمةبةستي سيكس كردن لةكةل كوراني كوردستانا

                                                                                                                                                                                                                                         وسى نو بلا و كه ره وه ى C_RONALDO_7                                                                                                                                       بەناوی‌ خوای‌ بەخشندە و میهرەبان
ئەگەر ڕۆژووان لە كاتی‌ بەڕۆژوو بوونیدا و لە خەودا لەشی‌ گران بوو ئەوا هیچی‌ لە سەر نیە، چونكە یەكێك لە كردەوەكانی‌ پێغەمبەر (صلی‌ الله علیه وسلم) ئەو بووە، فەجری‌ بەسەردا دەهات و لەشیشی گران بوو لە جووت بوونی‌ لەگەڵ خێزانەكانی‌ و خۆشوشتنی‌ پاش فەجر ئەنجام دەدا و پاشان بە ڕۆژوو دەبوو.
ئەوەش بە بە بەڵگەی‌ فەرموودەی‌ (عائیشە) و (أم سلمە) وە ـ ڕەزای‌ خوایان لێبێت ـ كە دەگێڕنەوە و دەفەرموون: أَنَّ النَّبیَّ (صلی‌ الله علیه وسلم) كَانَ یُدْڕكُهُ الْفَجْرُ وَهَوُ جُنُبٌ مِنْ أَهلِهِ، پُمَّ ێغْتَسِلُ وێصُومُ (أخرجه البخاری: (4 / 123) رقم: (1927)، و مسلم رقم: (1109)).
واتە: پێغەمبەری‌ خوا (صلی‌ الله علیه وسلم) جاری‌ وا هەبوو فەجری‌ بە سەردا دەهات بە لەش گرانی‌ لە جووت بوونی‌ لەگەڵ خێزانەكانی‌، پاشان خۆی‌ دەشوشت و بەڕۆژوو دەبوو.
بۆیە لەشگرانی‌ لە كاتی‌ خەودا هیچ زیانێكی‌ نیە بۆ ڕۆژووان، پێش بانگ و فەجر دەركەوتن بێت، یان دوای‌ نوێژو كاتی‌ خۆر هەڵاتن.
وە ئەوەشی‌ ناوێت كە ڕۆژووان بە دوای‌ ڕێگر بگەڕێت بۆ ڕێگرتن لە ڕوودانی‌ ئەو كردارە فەسلەجیە كە لە ژیانی‌ هەموو مرۆڤێكدا ڕوو دەدات، دوای‌ باڵغ بوونی‌، نێرینە بێت یان مێینە... خوای‌ گەورەش زاناترە.
بۆ زانینی‌ زیاتر سەبارەت بە ئەحكامەكانی‌ ڕۆژووان، و چۆنێتی‌ ڕۆژووی‌ پێغەمبەر (صلی‌ الله علیه وسلم) لە ڕمەزاندا، ئەم كتێبە بخوێنەوە (چۆنێتی‌ ڕۆژووی‌ پێغەمبەر (صلی‌ الله علیه وسلم) لە ڕمەزاندا).

                                                                                    نوسى نو بلا و كه ره وه ى   C_RONALDO_7                                                                        سه رى مه تركه  تووشبوونی‌ كچێكی‌ ئیندۆنیزی‌ به‌نه‌خۆشییه‌كی‌ ده‌گمه‌ن بووه‌ته‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ قه‌باره‌ی‌ سه‌ری‌ سێ‌ ئه‌وه‌نده‌ی‌ سه‌ری‌ كه‌سێكی‌ ئاسایی‌ گه‌وره‌ ببێت.

به‌گوێره‌ی هه‌واڵێكی‌ فه‌ردانیوز، پزیشكان دوای‌ له‌دایكبوونی‌ (دیلا ئانارجیا)ی‌ ته‌مه‌ن سێ ساڵ ئاشكرایانكرد، تووشی نه‌خۆشی‌ هیدرۆسیفالوس (Hydrocephalus) بووه‌و ئه‌وه‌ش بووه‌ته‌هۆی‌ وه‌ستانی‌ هاتوچۆی‌ شله‌كان به‌ناو مێشكیدا.

كه‌ڵه‌كه‌بوونی‌ له‌ڕاده‌به‌ده‌ری‌ ئه‌وشله‌یه‌ له‌كه‌لله‌سه‌ریدا، وایكردووه‌ كه‌ سه‌ری‌ دیلا زیاد له‌پێویست گه‌شه‌بكات، ئێستاش ئه‌ندازه‌ی‌ ده‌وری‌ سه‌ری‌ ئه‌و ده‌گاته‌ نزیكه‌ی‌ یه‌ك مه‌تر.

به‌گوێره‌ی‌ هه‌واڵه‌كه‌ش، نه‌خۆشییه‌كه‌ ته‌واو دیلای‌ بچكۆله‌ به‌ره‌و له‌ناوچوون ده‌بات، چونكه‌ هه‌رله‌ئێستاوه‌ بێبه‌شبووه‌ له‌قسه‌كردن‌و ڕۆیشتن.

بڕیاریشه‌ پزیشكانی‌ ئیندۆنیزی له‌داهاتوویه‌كی‌ نزیكدا نه‌شته‌رگه‌ری‌ بۆسه‌ری‌ دیلا ئه‌نجامبده‌ن، ئه‌گه‌رچی‌ دایك‌و باوكی‌ له‌وباوه‌ڕه‌دان ته‌نها موعجیزه‌ ده‌توانێت كچه‌كه‌یان ڕزگار بكات.

به‌پێی‌ هه‌واڵێكی‌ سایتی‌ به‌رته‌رینها، باخچه‌ی‌ ئاژه‌لاَنی‌ (لوجان lujan) سه‌یرترین‌و سه‌رسوڕهێنه‌رترین باخچه‌ی‌ ئاژه‌لاَنی‌ جیهانه‌، كه‌ ده‌كه‌وێته‌ نزیكی‌ شاری‌ (بیونس ئایرس)ی‌ پایته‌ختی‌ ئه‌رجه‌نتینه‌وه‌، ئه‌وكه‌سانه‌ی‌ سه‌ردانی‌ ئه‌و باخچه‌ ئاژه‌لاَنه‌ ده‌كه‌ن ده‌توانن بچنه‌ نێوقه‌فه‌سی‌ شێره‌كانه‌وه‌‌و له‌سه‌ر پشتی‌ شێره‌كان دابنیشن، سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌ش ده‌توانن له‌نزیكه‌وه‌ خواردن بده‌نه‌ به‌ور‌و پڵنگه‌كان، هه‌روه‌ها هێشووه‌ ترێ بده‌نه‌ ورچه‌كان، ئه‌وانه‌‌و ده‌یان كاری‌ سه‌یر‌و مه‌ترسیدار كه‌مرۆڤ بیری‌ لێده‌كاته‌وه‌ له‌وباخچه‌ ئاژه‌لاَنه‌دا ده‌بینرێن.

به‌لاَم له‌هه‌موو ئه‌وانه‌ سه‌یرتر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌كاتی‌ دامه‌زراندنی‌ ئه‌و باخچه‌ ئاژه‌لاَنه‌وه‌، واته‌ له‌ساڵی‌ (1994ز)ه‌وه‌ هیچ ڕوداوێكی‌ نه‌خوازراو ڕووی‌ نه‌داوه‌، به‌رپرسانی‌ ئه‌و باخچه‌ ئاژه‌لاَنه‌ش له‌وه‌ دڵنیان كه‌ بۆ له‌مه‌ودواش هیچ ڕوداوێكی‌ نه‌خوازراوی‌ تێدا ڕوونادات.

                                                                                                                                                                                نوسى نو بلا و كه ره وه ى C_RONALDO_7  

ژنانی گوندێكی وڵاتی چین به‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ سه‌رجه‌میان قژیان درێژه‌ رێزیان لێده‌گیرێت.

ژنانی ئه‌م گونده‌ وه‌ك زۆربه‌ی شوێنه‌كانی چین وه‌ك نه‌ریتێكی كۆن قژیان نابڕن، بۆیه‌ قژیان زۆر درێژه‌و ئه‌مه‌ش بۆته‌ هۆی ئه‌وه‌ی ساڵانه‌ ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ گه‌شتیاران سه‌ردانی ئه‌و گونده‌ بكه‌ن.

تا ساڵی 1987 وا باو بووه‌ كه‌ ته‌نیا هاوسه‌ره‌كانیان ده‌یانتوانی قژی ژنه‌كان ببین، به‌ڵام ئێستا ئه‌وه‌ش نه‌ماوه‌.

 C_RONALDO_7                                                           (((كوندى زنه قزدريزه كان )    نوسينو بلا و كه ره وه ى 

((( Bo BINi Ni ViDoKaY  KliK  LaSaR WeNaKaY BKa )))گەنجێكی بەریتانی بە شێوەیەكی ترسناك و سەرسوڕهێنەر پێستی جەستەی توند دەكات و دەكشێنێت، پزیشكەكانی ئەو وڵاتەش ئەمە بۆ توشبونی بە پەشۆكانی(ئەیلر ئەهلەرز) دەگێڕنەوە، كە جۆرێكە لە نەخۆشی و ناڕێكی و نەگونجاوی لە پێستدا دورستدەكات.

بە پێی هەواڵێكی رۆژنامەی(دایلی مایل)ی بەریتانی، ئەو گەنجە ناوی "غاری تیرنر" تەمەن 41ساڵە، بە خاوەن پێستێكی راكێش(مەتاتی)لە جیهاندا دەناسرێت و لە مانگی ئۆكتۆبەری1999وە رووبەڕووی ئەم كێشەیە بۆتەوە، كە پێستی زیاد لە رادە دەكشێت و توانای هەیە بۆ ماوەی 15,8 سانتیم بیكشێنێت.

نوسى نو بلا و كه ره وه ى C_RONALDO_7    بە پێی سەرچاوە پزیشیكیەكان ئەم گەنجە توشی جۆرێك لە نەخۆشی نامۆی پێست بوە، بە ناوی(Elhers Danlos Syndrome) دەبێتە هۆی روودانی ناڕێكی لە پێستیدا.

هەرهەموومان كە میوانێكمان دێت چەند ڕۆژێك پێشوەخت تێ ئەفكرین بۆ ئەوەى چۆن بێشوازى لەو میوانە بكەین، جارى واش هەیە نازانین ئەو میوانە شایستەى ئەو ڕێز و ماندو بوونەیە ؟ باش بێت یان خراپ لە ئەنجامدا بۆ مرۆڤێكى ئەكەین، ڕاستە منیش پێم وایە مرۆڤ جێگاى ڕێزگرتنە بەڵام كاممان بە هەفتەیەك بیرمان كردۆتەوە و لە خۆمان پرسیوە ئایا چۆن پێشوازى لەو میوانە بەڕێزە بكەین كە ساڵى یەك جار سەردانمان ئەكات ؟ كە ئەویش مانگى ڕەمەزانى پیرۆزە ؟ پرسیارێكە و زۆربەمان خۆمانى لێ ئەدزینەوە لـــــەكــاتێكدا (معلى) ى كوڕى (فضل) ئەڵێت: ((پێشینەكان مانگى بەر لەهاتنى ڕەمەزان لەخوا ئەپاڕانەوە كە خواى گەورە بیانگەیەنێتە مانگى ڕەمەزان))، ئەمە پێشوازى كردنە كەچى خەڵكى ئەم سەردەمە زۆریان بۆ ئاهەنگ و خۆشیەكان خۆیان ئامادە ئەكەن بەڵام ئایا چۆن خۆمان بۆ ڕەمەزان ئامادە كردووە ؟ ئایا بڕیارى تەوبەكردنتان داوە؟ بڕیارت داوە واز لە تاوانەكانت بهێنیت ؟ هەوڵى ئەوەت داوە پەڕەیەكى نوێ هەڵبدەیتەوە ؟ هیچ پلانێكى داڕێژراوت هەیە بۆ ئەم مانگە ؟ چەندین پرسیاری تریش.

براى بەرێز و خوشكى بە حیشمەت: وەك برایەكى دڵسۆز پێتان ئەڵێم بەرنامەى مانگى ڕەمەزانتان بە تەوبەكردن و گەڕانەوە دەست پێبكەن، هەوڵبدەن بە تەوبەكردن پێشوازى لەم مانگە بكەن، چونكە خواى پەروەردگار ئەفەرموێت: [ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعاً أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ] (النور: 31).
واتە: ئەى ئیمان دارەكان هەمووتان تەوبە بكەن و بگەڕێنەوە بۆ لاى پەروەردگارتان تا ڕزگار و سەركەوتوو بن.
هەروەها ئەفەرموێ: [ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَّصُوحاً عَسَى رَبُّكُمْ أَن يُكَفِّرَ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ ] (التحريم: 8).
واتە: ئەى ئەوانەى باوەڕتان هێناوە بگەڕێنەوە بۆ لاى خوا بە تەوبە و گەڕانەوەیەكى یەكجارى تا پەروەردگارتان لە گوناهو تاوانەكانتان خۆش ببێ.
تەوبەكردن سەرەتاى ڕێگاى خۆشبەختیە، هەموومان تاوانكارین و پێویستمان بە تەوبەكردن هەیە، با پێغەمبەرى خوا صلى الله عليه وسلم بكەینە پێشەوامان ئەو زاتەى سەرەڕاى هەڵگرتنى تاوان لە سەرى ڕۆژانە تەوبەى ئەكرد وەك فەرموویەتى صلى الله عليه وسلم: " توبوا إلى الله تعالى، فإني أتوب إليه كل يوم مائة مرة " (صحيح الجامع الصغير / 3005).‌

واتە: بگەڕینەوە بۆ لاى خوا بە تەوبەكردن چونكە من لە ڕۆژێكدا سەد جار تەوبە ئەكەم و داواى لێخۆش بوون ئەكەم.
ئەوەشمان لەیاد بێت تاوانەكانمان هەرچەندە زۆر و گەورەبن ئەوا ڕەحمەت و بەزەیی خواى پەروەردگار زۆرتر و گەورەترە.
پەروەردگارمان دەرگایی تەوبەكردن لە مەغریبان ئەكاتەوە تا وەكو خۆر هەڵهاتن دایناخات شەوانیش دائەبەزێ بۆ ئاسمانى دوونیا هەروەك پێغەمبەرى خوا صلى الله عليه وسلم فەرموویەتى:" ينزل الله في كل ليلة إلى سماء الدنيا، فيقول: هل من سائل فأعطيه ؟ هل من مستغفر فأغفر له ؟ هل من تائب فأتوب عليه ؟ حتى يطلع الفجر " (رواه مسلم).

واتە: خواى پەروەردگار هەموو شەوێك دێتە ئاسمانى دونیا ـ دابەزینێك لایەق بێت بە گەورەیى و جەلالى خۆى ـ و دەفەرمووێت: ئایا داواكارێك هەیە پێی ببەخشم ؟ یان كەسێك هەیە داواى لێخۆشبوون بكات بۆ ئەوەى لێیخۆشبم ؟ یان كەسێك هەیە تۆبەبكات بۆ ئەوەى لێى ببورم ؟ ئەوەش تاكو فەجر (گزنگ) دەردەكەوێت.

دەبا ئەم هەلە لە دەست خۆمان نەدەین، ئاسانە هیچ پارەى تێ ناچێت تەنها پێویستى بەڕاست گۆیى و لە خوا ترسان و پاڕانەوە هەیە دەبێت هەوڵ بدەین ئەو كارانە ئەنجام بدەین كە دەبنە هۆى گیرابوونى دووعا و قبوڵبوونى تەوبەكانمان، وەك شەونوێژ و زیكر و دووعا و قورئان خوێندن و دووركەوتنەوە لە تاوان، پێویست ئەكات سوپاس گوزارى پەروەردگارمان بین كە مانگى ڕەمەزانى پێبەخشیوین دەبا ئەم دیاریە جوانە بەهەل بزانین و لە دەستى خۆمانى نەدەین و بە تۆبە كردن و گەڕانەوە بۆ لاى پەروەردگار پێشوازى لە مانگى ڕەمەزان بكەین با پێشوازیەكەمان وەكو پێشوازى پێغەمبەرى خوا صلى الله عليه وسلم و هاوەڵانى بێت كە دەیفەرموو: " أتاكم شهر رمضان شهر مبارك فرض الله عليكم صيامه تفتح فيه أبواب الجنة وتغلق فيه أبواب الجحيم وتغل فيه مردة الشياطين وفيه ليلة هي خير من ألف شهر من حرم خيرها فقد حرم " (صحيح الجامع الصغير / 55).

واتە: ئەوا مانگى ڕەمەزانتان بەسەردا داهات، كە مانگێكى پیرۆز و بە بەرەكەتە، خواى پەروەردگار ڕۆژووى ئەو مانگەى لە سەر فەرزكردوون، تیایدا دەرگاكانى بەهەشت دەكرێنەوە و دەگاكانى دۆزەخى تێدا دادەخرێن، شەیتانە سەركەشەكانى جنۆكەى تێدا كۆت دەكرێت، وە شەوێكى تێدایە خێر و چاكەى لە هەزار مانگ چاكترە، ئەو كەسەى لە خێر و چاكەكەى بێبەش بێت ئەوا بێبەش بووە.

هاوەڵانیش شەش مانگ پێش هاتنى مانگى ڕەمەزان لەخوا ئەپاڕانەوە كە بگەنە مانگى ڕەمەزان، هەروەها (ابن كثير) ئەڵێت: ((پاڕانەوەى یەكێ لە پێشینەكان بریتى بووە لە: ئەى خوایە بمگەیەنە بە مانگى ڕەمەزان و مانگى ڕەمەزانیش بگەیەنە بەمن، وە ئەو مانگەم بۆ بەرە سەر بە قبوڵ بوونى ئەو پەرەستنەى كە كردومە تیایدا))، ئەمەیە پێشوازى كردنى ڕاستەقینە ئەمەیە خۆ ئامادەكردن بۆ مانگى ڕەمەزان دەبا ئێمەش هەوڵ بدەین خۆمان ئامادە بكەین بۆ مانگى ڕەمەزان بە داڕشتنى كۆمەڵێك بەرنامەى بە سوود بۆ خۆمان و دەورو بەرمان.


لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی‌ نوێ ده‌ریخستووه‌، ئه‌و دایكانه‌ی‌ ته‌نها خه‌ریكی‌ ماڵدارین به‌به‌راورد به‌و دایكانه‌ی‌ كه‌ هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌ركی‌ ماڵه‌وه‌دا كارێكی‌ دیكه‌شیان هه‌یه‌، كه‌متر هه‌ست به‌دڵخۆشی‌‌و به‌خته‌وه‌ری‌ ده‌كه‌ن.

به‌گوێره‌ی‌ هه‌واڵێكی‌ سایتی‌ ئیسنا، (كاترین ڕیزۆ) ده‌رونناسی‌ زانكۆی‌ ماری‌ واشنتۆن له‌ڤێرجینیا خۆی‌‌و هاوكاره‌كانی‌ به‌لێكۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر (181) دایكی‌ ئه‌مریكی‌ كه‌ هه‌موویان خاوه‌نی‌ منداڵی‌ خوار ته‌مه‌ن پێنج ساڵ بوون، به‌و ئه‌نجامه‌ گه‌یشتن ئه‌و ژنانه‌ی‌ پێیانوایه‌ ئه‌ركی‌ دایكایه‌تی‌ زۆر قورسه‌ له‌سه‌ریان، زیاتر ده‌كه‌ونه‌ به‌ر هه‌ڕه‌شه‌ی‌ توشبوون به‌نه‌خۆشییه‌ ده‌روونییه‌كانی‌ وه‌ك خه‌مۆكی‌ ده‌بنه‌وه‌.

لێكۆڵینه‌وه‌كه‌ ئاشكراشیكردووه‌، ژنان ئه‌ركه‌ خێزانییه‌كانیان باشتر له‌پیاوان ڕاده‌په‌ڕێنن، یه‌كێكیش له‌سه‌ره‌كیترین به‌رپرسیارێتییه‌كانیان دایكایه‌تییه‌‌و په‌روه‌رده‌كرنی منداڵه‌كانیان له‌ئه‌ستۆدایه‌.


شێنێ‌ عه‌زیز، شاجوانی‌ كوردستان رایگه‌یاند، پاش بوونی‌ به‌ شاجوانی‌ كوردستان، هه‌ر ئه‌و شه‌وه‌ له‌ زۆرێك له‌ په‌یجه‌كانی‌ فه‌یسبوكی‌ شاری سلێمانییه‌وه‌ سووكاسه‌تی پێكراوه‌.

شێنێ‌ عه‌زیز ده‌ڵێت “دوێنێ شه‌و پاش ئه‌وه‌ی شاجوانی كوردستان دیاریكرا، له‌ پاش كاتژمێر دوانزده‌ی شه‌وه‌وه‌ هه‌رچی په‌یج هه‌بوو وێنه‌ی شاجوانه‌كه‌ی بڵاوكرده‌وه‌، هه‌ندێك له‌ په‌یجه‌كان به‌ ئاشكرا سوكایه‌تیان به‌ شاجوان ده‌كرد، به‌ تایبه‌ت به‌شێك له‌ په‌یجه‌كانی شاری سلێمانی”.

هه‌روه‌ها ده‌لێت “دواتریش ئه‌و كۆمێنته‌ سوكانه‌ی زۆرێك له‌ خه‌ڵكی بوونه‌ به‌شێك له‌ باسه‌كه‌. خه‌فه‌ته‌كه‌ ئه‌وه‌ بوو بێئه‌وه‌ی ئه‌و خه‌ڵكه‌ ره‌ش و روته‌ له‌ هۆشیاریدا، ئه‌و خه‌ڵكه‌ی كه‌ له‌ رۆشنبیر و له‌ زانستدا ئیفلاسن و له‌ شه‌ری ناوچه‌گرێتی حزبایه‌تیشدا و له‌ فه‌رهه‌نگی جنێوسالاریدا مامۆستان، ده‌ستیانكرد به‌ قسه‌ی ناشرین به‌ شاجوانه‌كه‌ و ویستیان هه‌رچۆنێك بێت له‌ قیمه‌تی كاره‌كه‌ كه‌مكه‌نه‌وه‌”.

شێنێ‌ وتیشی “هه‌ڵبژاردنی شاجوان له‌ جیهاندا له‌سه‌ر چه‌ند بنه‌مایه‌كه‌ به‌ پێی ستانداری فاشیۆن كه‌ ئه‌ویش باڵاو له‌شێكی و ده‌موچاوێكی درێژ و په‌نجه‌ی باریك و قژی درێژ و پله‌ی بروانامه‌ و خوێنده‌وارییه‌، هه‌روه‌ها پێویسته‌ ئه‌و كه‌سه‌ سزا نه‌درابێت له‌ رووی یاسای جنائیه‌وه‌ له‌سه‌ر روداوی بێئابروانه‌ و ئابروبه‌رانه‌، كه‌سێك ئه‌گه‌ر روخساری زۆر جوان و رێكبوو مه‌رج نیه‌ هه‌لبژێردرێت بۆ شاجوانی، واتا بنه‌مای سه‌ره‌كی له‌سه‌ر له‌ش و لاره‌”.

له‌به‌شێكی‌ تری قسه‌كانیدا شێنێ‌ ده‌ڵێت “زۆر له‌ كچان كۆمێنتی ناشرین و نابه‌جێیان دا، من پێیانده‌ڵیم با ئه‌وانه‌ی خۆیان به‌ جوان و پێرفێكت ده‌زانن با جورئه‌ت و ئازایه‌تی و ئازادیان هه‌با و چوبان به‌شدار بووبان، نه‌ك وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌ ماڵه‌وه‌ سجن كراون و ناتوانن هه‌نگاوێیكی وا بنێن و دواتریش دێن سوكایه‌تی به‌ ئافره‌تێك ده‌كه‌ن كه‌ خودا نه‌خشاندویه‌تی و له‌ وان ئازاتره‌”.

له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا شێنێ‌ باس له‌وه‌ده‌كات كه‌ ئافره‌تی‌ زۆر جوانتر هه‌ن به‌ڵام به‌شداری پێشبڕكێكه‌یان نه‌كردووه‌.

شێنێ‌ له‌ناو 12 ئافره‌تدا هه‌لبژێردا به‌ پێی بڕیاری لیژنه‌كه‌ له‌ هه‌موویان باشتر و گونجاوتر بووه‌ و مونافه‌سه‌كه‌ له‌و ئاسته‌دا بووه‌ كه‌ ئه‌و له‌ ناو هه‌موویاندا گونجاوتر بووه‌.

له‌به‌شێكی‌ تری قسه‌كانیدا ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌كات كه‌ هه‌موو شتێك به‌ حزبی و به‌ ناوچه‌یی ده‌كرێت، دوای ئه‌وه‌ی زانراوه‌ كه‌ خه‌ڵكی رانیه‌یه‌،”به‌شێك له‌ خه‌ڵكی زیاتر سوكایه‌تیان پێی كرد و رۆحی ناوچه‌گه‌رێتیان قوڵ كرده‌وه‌ به‌ تایبه‌ت كه‌ زانیان ئه‌مه‌ له‌ هه‌ولێری پایته‌خه‌ت ده‌كرێت رۆحی حزبایه‌تی به‌سه‌ریاندا زاڵ بوون و پرۆسه‌ فه‌رهه‌نگی و كه‌لتوریه‌كه‌یان بێ به‌ها ده‌كرد و سوكایه‌تیان پێیده‌كرد”.


جێرماین جاكسۆن، برای مایكڵ جاكسۆن، گۆرانیبێژی پۆپی كۆچكردووی ئه‌مریكا، ڕایگه‌یانده‌گه‌ر براكه‌ی نه‌بوایه‌ باراك ئۆباما نه‌ده‌چووه‌ كۆشكی سپی و ئۆباما قه‌رزاری مایكڵ جاكسۆنه‌.

جێرماین جاكسۆن ئه‌مڕۆ دووشه‌ممه‌ له‌لێدوانێكدا بۆ ڕۆژنامه‌ی (زه‌ئیندیپێندنت) ی به‌ریتانی به‌ر له‌ سێیه‌مین ساڵیادی مردنی مایكڵ جاكسۆن بێئومێدی قووڵی خۆی ده‌بڕی له‌باره‌ی چۆنێتی یادكردنه‌وه‌ی براكه‌ی له‌ ئه‌مریكا و ئه‌گه‌ر براكه‌ی خه‌ڵكی وڵاتێكی تر بوایه‌ ئه‌وا بۆ بۆكاره‌ هونه‌رییه‌كانی زیاتر ڕێزی لێده‌نرا.

ئاماژه‌شیكرد له‌ دوای مردنی براكه‌ی له‌ ساڵی 2009 دا له‌ بارودۆخێكی ته‌مومژاویدا خه‌م و خه‌فه‌ت خێزان و بنه‌ماڵه‌كه‌یانی داپۆشیوه‌ و ده‌یانه‌وێت بزانن به‌ ڕاستی له‌ دواین كاتژمێره‌كانی ژیانی جاكسۆندا چی ڕوویدا.


ئه‌مه‌ زار شاندرایه‌ ، ئه‌و پیاوه‌ ئه‌ندۆنیزییه‌ى سه‌رنجى جیهانى بۆ پێكهاته‌ سه‌رسورهێنه‌ره‌كه‌ى پێستى خۆى راكێشاوه‌.
شاندرا دواى تووشبوونى ئه‌م نه‌خۆشیه‌ ، سه‌ردانى چه‌ندین پۆیشكى كردوه‌و تائێستا نه‌توانراوه‌ چاره‌سه‌رى پێویستى بۆ بدۆزرێته‌وه‌و هه‌ندێك له‌ پۆیشكه‌كان ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن" پێویسته‌ پێستى ناوبراو لێبكرێته‌وه‌و له‌برى ئه‌وه‌ پێستى مرۆڤێكى دیكه‌ى بۆ برِوێنرێت ، بۆیه‌ شاندرا ده‌ڵێت" هه‌ست به‌ جوانى خۆم ده‌كه‌م ، ده‌شزانم ئه‌م هه‌سته‌م له‌ ناچارییه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ى گرتوه‌.

 

ئه‌گه‌ر ناچاری‌ له‌ڕۆژانی‌ گه‌رمی‌ هاویندا چه‌ندین كاتژمێر له‌ده‌ره‌وه‌‌و به‌تایبه‌ت له‌به‌ر خۆردا بیت، بێگومان ده‌بێت ڕێوشوێنی‌ تایبه‌ت بۆ پاراستنی‌ قژن ئه‌نجام بده‌یت.

به‌گوێره‌ی‌ هه‌واڵێكی‌ سایتی‌ سه‌لامه‌ت نیوز، پسپۆڕانی‌ پێست‌و موو ئامۆژگاریمان ده‌كه‌ن، كه‌ له‌ڕۆژانی‌ گه‌رمی‌ هاویندا، كڵاو له‌سه‌ر بكه‌ین، یان ئه‌و ماسكانه‌ به‌كاربهێنین، كه‌ قژمان ده‌پارێزن، تاوه‌كو تیشكی‌ خۆر‌و تیشكی‌ سه‌روو وه‌نه‌وشه‌یی‌ زیان به‌قژمان نه‌گه‌یه‌نێت، هه‌روها ئامۆژگاریمان ده‌كه‌ن كه‌ خۆمان دووربخه‌ینه‌وه‌ له‌سه‌رشۆردن به‌ئاوی‌ گه‌رم‌و له‌بری‌ ئه‌وه‌ به‌ئاوی‌ سارد یان شیله‌تێن سه‌رمان بشۆرین.

یان ده‌توانین هه‌فتانه‌ جارێك یان دووان، قژمان چه‌ور بكه‌ین، تا له‌وشكبوون بیپارێزین، بۆ ئه‌وه‌ش ده‌توانین به‌درێژایی‌ وه‌رزی‌ هاوین، سود له‌شامپۆ شێداركه‌ره‌وه‌كانی‌ قژ وه‌ربگرین.

پزیشكانی‌ پێست‌و موو هۆشداری‌ ده‌ده‌ن سه‌باره‌ت كاریگه‌ریی‌ خراپی‌ ماده‌ی‌ كلۆر له‌سه‌ر قژ، چونكه‌ كلۆر زیانی‌ زۆری‌ هه‌یه‌ بۆ پێست‌و پێویسته‌ دوای‌ ده‌رچوون له‌مه‌له‌وانگه‌كان، به‌شامپۆ قژمان بشۆرین، تا كلۆر به‌قژمانه‌وه‌ نه‌مێنێته‌وه‌.


به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌و بۆچوونه‌ باوه‌ی لای گه‌وره‌كان هه‌یه‌، زانستی پزیشكی سه‌لماندوویه‌تی، گریانی منداڵ سوودی ته‌ندروستی هه‌یه‌.

پێشتر كاتێك منداڵێك دوای له‌دایكبوونی ده‌گریا، داپیره‌ پیره‌كان ده‌یانگوت لێیگه‌ڕێ با بگری ئه‌وه‌ سنگی فراوان ده‌كات، به‌ڵام دوای ئه‌وه‌ زانستی پزیشكی ئه‌و قسه‌یه‌ی به‌ ناراست دانا به‌رله‌وه‌ی جارێكی تر په‌شیمان ببێته‌وه‌ و بڵێ ئه‌و قسانه‌ راستن، دوای ئه‌وه‌ی پزیشكه‌كان له‌ رێگه‌ی سه‌لماندنی زانستییه‌وه‌ گه‌یشتنه‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌.

زانا پسپۆره‌كانی په‌یمانگای چاودێری منداڵ و ئازاره‌كان له‌ واشنتۆن ئه‌وه‌یان سه‌لماند و دكتۆر مارتن مۆله‌ری پزیشك له‌و په‌یمانگایه‌ ده‌ڵێ واز له‌ منداڵه‌كه‌ت بێنه‌ بگری، ئه‌مه‌ش كاتێك دڵنیابوون له‌وه‌ی هه‌ست به‌برسیه‌تی ناكات و ئازاری نییه‌ و نه‌خۆش نییه‌ و گه‌رمای نییه‌، چونكه‌ گریان سوودی بۆ کۆرپه‌ هه‌یه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی ماسوولكه‌ی سییه‌كانی به‌هێزده‌كات و توانای هه‌ناسه‌دانی په‌ره‌ پێده‌دات.

پزیشكه‌كه‌ ده‌ڵێ گریانی منداڵ له‌ كاتی له‌دایكبووندا سوودی زۆره‌، یه‌كه‌مین گریان خانه‌كانی ژێر كیسه‌كانی هه‌وا له‌ له‌شیدا ده‌كاته‌وه‌ و ئه‌وه‌ش یارمه‌تی ده‌دات بۆ هه‌ناسه‌دان به‌ شێوه‌یه‌كی سرووشتی، له‌به‌ر ئه‌وه‌ منداڵ له‌و كاته‌دا قاچه‌كانی به‌رز ده‌كاته‌وه‌ و فشار له‌سه‌ر دواوه‌ی دروست ده‌كات بۆ گریان.



ئاژانسی دەنگوباسی نۆڤۆستی رووسیا بڵاویكردەوە، یۆشیهیكۆ نۆداى سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن سەگێكی لەجۆری (ئاكیتا)ى پێشكەش بە ڤلادیمێر پۆتینی سەرۆكی رووسیا كردووە، ئەمه‌ش له‌پێناو پته‌وكردنى پەیوەندییە تایبه‌تییه‌كانى نێوانیان دێت ، كه‌ پێشتر په‌یوه‌ندى هه‌ردووكیان له‌و ئاسته‌دا نه‌بووه‌ .

پێشتریش لە ساڵی 2010 بویكو بوریسوف سەرۆك وەزیرانی بولگاریا سەگێكی پێشكەش به‌ (پۆتین) كردبوو، كه‌ ئێستاش له‌ ژیاندا ماوه‌و ناویشى (كۆنی)یه‌ ، كه‌ جارجار له‌گه‌ل پۆتین له‌ سه‌ر شاشه‌ى تیڤییه‌كان به‌دیار ده‌كه‌وێت .

شایه‌نى باسه‌ ئه‌و سه‌گه‌ى ئێستاى سەرۆك وەزیرانی ژاپۆن پێشكه‌شى پۆتین كردووه‌ له‌ 24ى نیسانى ئه‌مسال له‌دایك بووه‌ كه‌ تەمەنی ده‌كاته‌ دوو مانگ و كێشەكەشی شەش كیلۆگرامەو تاكو ئێستا ناوی بۆ دانه‌نراوه‌ .




كچێكى به‌ریتانى دووچارى حاله‌تێكى ده‌گمه‌ن و نامۆ بووته‌وه‌ ، به‌وه‌ى كه‌ بۆ ماوه‌یه‌كى درێژو قۆل بۆ ماوه‌ى دوو مانگ ده‌خه‌وێت ، ئه‌مه‌ش به‌هۆى ناڵاندنه‌وه‌ به‌ده‌ست شپرزه‌ى ده‌روونیه‌كى نامۆیه‌وه‌ .

ڕۆژنامه‌ى "زه‌ سه‌نى"ى به‌ریتانى بلاویكرده‌وه‌ ، كه‌ (ستیسی كومفۆرد)ى ته‌مه‌ن 15 ساڵ یه‌كێكه‌ له‌ هه‌زار كه‌س له‌ جیهاندا كه‌ تووشی "لیفین كلین"ى ناسراو به‌ نه‌خۆشی "نووستنى جوان" ده‌بێته‌وه‌ .

ئه‌م كچه‌ له‌سه‌ره‌تادا تووشی حاله‌تى نووستنێكى مامناوه‌ندى بویه‌وه‌ ، به‌لام پزیشكه‌كان نه‌یانتوانى ده‌ستنیشانى حاله‌ته‌كه‌ى بكه‌ن و دواتریش تووشی ئه‌م حاله‌ته‌ ده‌گمه‌نه‌ بویه‌وه‌ .

هه‌روه‌ها كومفۆرد نه‌یتوانى هه‌ڵبستێت به‌ ئه‌نجامدانى ئه‌زموونه‌كانى قۆناغى ناوه‌ندى ، وه‌ له‌ قوتابخانه‌ هاته‌ ده‌ره‌وه‌ و ئه‌زموونى 9 بابه‌تیشی نه‌دایه‌وه‌ .

كومفۆرد بۆ ماوه‌ى 20 كاتژمێر ده‌خه‌وێت له‌ ڕۆژێكدا ، وه‌ ته‌نها بۆ خواردنه‌وه‌ى هه‌ندێ ئاو هه‌ڵده‌ستێت ، به‌بێ ئه‌وه‌ى بچێت بۆ حه‌مام و شوشتنى ده‌م و چاوى



ژماره‌یه‌ك لێكۆڵینه‌وه‌ ده‌ریانخستوه‌، كه‌ پیاوان ژنی (30) ساڵیان زیاتر لا په‌سه‌نده‌ نه‌ك ژنی (20) ساڵ، به‌هۆی ئه‌وه‌ی له‌و ته‌مه‌نه‌دا ژنان زیاتر سه‌قامگیرترن و له‌ هه‌ڵه‌شه‌یی دورده‌كه‌ونه‌وه‌.
لێكۆڵینه‌وه‌ ئه‌مه‌ریكیه‌كان ده‌ریانخستوه‌، ژن له‌ ته‌مه‌نی (30) ساڵیدا، زیاتر سه‌قامگیری وه‌رده‌گرێت و واقیع بینه‌ و هاوبه‌شی ژیانی له‌سه‌ر كۆمه‌ڵێك بنه‌مای گونجاو هه‌ڵده‌بژێرێت، هه‌روه‌ك پشت به‌ خۆی ده‌به‌ستێت و زیاتر سه‌رنج راكێش ده‌بێت له‌ روی بیركردنه‌وه‌ و ئاستی رۆشنبیری و دور له‌ هه‌ر هه‌ڵچون و ده‌مار گیریه‌گ كه‌ ره‌نگه‌ له‌ (20) ساڵیدا هه‌یبێت.
گرنگترین شتیش له‌ ژیانی ژندا له‌ ته‌مه‌نی (30) ساڵیدا، خۆشگوزاره‌نی و ژیانێكی گونجاو و دور له‌ كێشه‌یه‌، لێكۆڵه‌ره‌ ئه‌مه‌ریكیه‌كان ئاشكرایانكردوه‌: ئاره‌زوی چێژ بینین له‌ ژیان له‌گه‌ڵ هه‌ڵكشانی ته‌مه‌نی ژندا زیاده‌كات و روحی مه‌عنه‌ویی به‌رزده‌بێته‌ و له‌روی ده‌رونی و سۆزدارییه‌وه‌ جێگیرده‌بێت و ده‌زانێت چۆن روبه‌روی گرفت و كێشه‌كان ببێته‌وه‌، به‌ پێچه‌وانه‌ی پیاوه‌وه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ هه‌ڵكشانی ته‌مه‌نیدا ئه‌و لایه‌نانه‌ی به‌ره‌و كه‌مبونه‌وه‌ ده‌چێت.
لێكۆڵینه‌وه‌ زانستیه‌كان سه‌لماندویانه‌، ئه‌و ژنانه‌ی ته‌مه‌نیان له‌ (30)ه‌كاندایه‌، توانایان زۆرتره‌ بۆ چاودێریكردنی منداڵ و په‌ره‌وه‌رده‌كردنیان به‌شێوه‌یه‌كی نمونه‌یی و هه‌روه‌ك به‌پێی هه‌ندێك توێژینه‌وه‌ی تر ته‌مه‌نی (34) ساڵ باشترین ته‌مه‌نه‌ بۆ منداڵ بون له‌ ژناندا.



 به وينه و فيدؤ قه له و  ترى ن  بوك ببى نه كلىك له سه ر وي نه  كه بكه سوزان ئیمانی تەمەن ٣٣ ساڵ لەگەڵ ئەوەی کێشی ٥٢٠ پاوەنە، بەڵام رۆژانە ٣٠ ھەزار کالۆری خواردن دەخوات بۆ ئەوەی کێشی زیاتر بێت و ببێتە قەڵەوترین بوک لە جیھان دا کە ئێستا خۆی ئامادەکات ژیانی ھاوسەری لەگەڵ ھاوڕێکەی پێکبھێنێت.
وەک لە وێنەکان دا دیارە سوزان لەلایەن کەسانی تایبەتەوە جلوبەرگی بوکێنی بۆ ئامادە دەکرێت و بۆ ئەوەی لەو رۆژەدا کە تاکە خەونییەتی بەجوانترین شێوە دەربکەوێت.

به‌گوێره‌ی‌ هه‌واڵێكی‌ ماڵپه‌ڕی‌ جامی‌ جه‌م ئۆنلاین، تیمێكی‌ فریاگوزاری‌ كه‌ پێكهاتبوون له‌ژماره‌یه‌ك پیاوانی‌ ئاگركوژێنه‌وه‌و (4) په‌رستار، به‌ماوه‌ی‌ (8) كاتژمێر توانییان پیاوێكی‌ ته‌مه‌ن (41) ساڵی‌ (254) كیلۆیی‌ له‌ماڵه‌كه‌ی‌ خۆی‌ بهێننه‌ ده‌ره‌وه‌‌و بیگه‌یه‌ننه‌ نه‌خۆشخانه‌.

هاوسه‌ره‌كه‌ی‌ (ڕاسل پاركین) ته‌له‌فۆنی‌ بۆ پۆلیس كرد‌و داوای‌ هاوكاریكردنی‌ ئه‌وانیكرد له‌هێنانه‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ پیاوه‌ قه‌ڵه‌وه‌كه‌یدا، چونكه‌ به‌هۆی‌
قه‌ڵه‌ویه‌ زۆره‌كه‌یه‌وه‌ چه‌ند ساڵێكه‌ له‌ماڵه‌كه‌ی‌ نه‌هاتووه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌.

بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش (17) كه‌س له‌پیاوانی‌ ئاگوركوژێنه‌وه‌ له‌گه‌ڵ گروپێكی‌ چواركه‌سی‌ پزیشكی‌ نه‌خۆشخانه‌ هاتن بۆ هێنانه‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ ئه‌و پیاوه‌ قه‌ڵه‌وه‌ كه‌ له‌نهۆمی‌ دووه‌می‌ بینایه‌ك له‌باشوری‌ شاری‌ له‌نده‌ن ده‌ژی‌، دوای‌ زیاتر له‌(8) كاتژمێر هه‌وڵو‌و ماندووبوون، ئینجا توانیان له‌نهۆمی‌ دووه‌می‌ بیناكه‌وه‌ بیهێننه‌ خواره‌وه‌و بیگه‌یه‌ننه‌ به‌شی‌ فریاكه‌وتنی‌ نه‌خۆشخانه‌یه‌كی‌ ئه‌و شاره‌.


BO BiNiNi ViDo KaY KliK laSaR WeNaKaY BKa

سه‌ر له‌به‌یانی‌ ئه‌مڕۆ له‌شاری به‌غدا، گۆرانیبێژی عیراقی، عه‌لا سه‌عد له‌ته‌مه‌نی‌ 45 ساڵیدا كۆچی دواییكرد، ئه‌ویش پاش ململانێ له‌گه‌ڵ چه‌ند نه‌خۆشییه‌كی‌ كوشنده‌دا.
عه‌لا سه‌عد به‌هۆی سستیی گورچیله‌ و گیرانی‌ بۆرییه‌كانی‌ دڵییه‌وه‌ گیانی‌ له‌ده‌ستدا و به‌وه‌ ناوبانگی ده‌ركرد، كه‌ گۆرانی‌ البرتقاله-ی كلیپ كرد.
مردنی‌ عه‌لا سه‌عد دوای‌ ساڵێك له‌ مردنی‌ براكه‌ی‌ به‌ناوی‌ وه‌حید سه‌عد-ه‌وه‌ دێت كه‌ ئه‌ویش به‌هه‌مان شێوه‌ به‌هۆی نه‌خۆشییه‌وه‌ كۆچی دوایی كرد.
سەرژمێرییەك كە لە یەكێك لە سەنتەرە تایبەتمەندەكانی ئەڵمانیا له‌ نەخۆشییەكان كراوە، دەریدەخات كە دۆخی دەروونی رێژەی 50 لەسەدی هۆكاری سەرهەڵدانی نەخۆشییەكانی دڵە و زۆرینەی ئەو كەسانەی خاوەنی كارێكن كە پێویستی بە بیركردنەوەی زۆر هەیە یان بیریارن، تووشی ئەو جۆرە نەخۆشییانە دەبن و گەدە و ریخۆڵەكانیان كێشەیان هەیە و تەندروست نین.

ئەنجامەكانی راپرسییەك كە پەیمانگاكە لە نێو رۆژنامەنووسان و هونەرمەند و نووسەران و بیریاراندا ئەنجامی داوە، دەریخستووە لە هەر سێ كەس لەو كەسانە، یەكێكیان تووشی دڵەكزە دەبێت و ئەوەش لە ئەنجامدا دەبێتە هۆی برینداربوونی گەدە.

دەركەوتووە ئەو كەسانە وەك نەخۆشی لە دیاردەكە ناڕوانن بەبێ ئەوەی هەست بە كاریگەرییە لاوەكییەكانی بكەن، پێیان وایە شتێكی كاتییە و ده‌رمانی چارەسەر بۆ نەمانی دەخۆن و ناچنە لای پزیشك.

سەرچاوە پزیشكییەكان دەڵێن دڵەكزەی گەدە نەخۆشییەكی ئاسان نییە و نابێ بە سووك تەماشا بكرێ و بەهۆی زیاد دەردانی ترشەكانی ناو گەدەوە دروست دەبێت و ئەو كەسەی تووشی ئەو حاڵەتە دەبێت، هەست بە سووتانەوەی گەدەی دەكات و زۆر جار بەهۆی ئازارەوە لە خەو بەئاگا دێت.

زانستی تەندروستی سەلماندوویەتی ئەو نەخۆشییە پەیوەندی بە كۆدەماری لائیرادییەوە هەیە و چەند كاری كۆئەندامی لائیرادی زیاتر بێت، ئەوەندەش كۆئەندامی هەرس چالاكتر دەبێت و دەبێتە هۆی دەردانی ترشەڵۆكی ناو گەدە و سەرئەنجام دوور نییە هەوكردنی گەدە و برینداربوونی لێبكەوێتەوە و هەر ئەوە وایكردووە پزیشكەكان ئەو نەخۆشییە ناوبنێن نەخۆشی كەسە بیریارەكان.

سەرچاوە: میدڵ ئیست


له‌ شارى تائیفى سعودیا هه‌ولێكى ده‌گه‌مه‌ن و سه‌رسورهێنه‌ر پشت ڕاستكرایه‌وه‌ ، به‌وه‌ى كه‌ له‌ ڕووداوێكى نامۆدا به‌رخێك له‌دایكبووه‌ كه‌ ته‌نها یه‌ك چاوى هه‌یه‌و لووتیشی پێوه‌نیه‌ .

شوانى مه‌ڕه‌كان له‌ باشورى ڕۆژهه‌لاتى پارێزگارى تائیف ، ئه‌و حاله‌ته‌ له‌دایكبوونه‌ى به‌رخه‌كه‌ به‌ شێوه‌یه‌كى نامۆ پشت ڕاستكرده‌وه‌ ، وتیشی به‌رخه‌كه‌ له‌ رێگه‌ى ده‌مه‌وه‌ هه‌ناسه‌ ده‌دات ، چونكه‌ هیچ لووتێكى پێوه‌ نییه‌ ، وه‌ زمانێكى درێژى هه‌یه‌ و قه‌باره‌كه‌شی له‌ قه‌باره‌ى ئاسایی گه‌وره‌تره‌ .



گروپێك له‌ كۆمپانیای (BMT) جیهانی، تایبه‌ت به‌ راوێژكاریی ئه‌ندازیاریی و زانست و ته‌كنه‌لۆجیا، ماسیه‌كی رۆبۆتی (Robo Fish) دروستكروه‌ كه‌ درێژه‌یه‌كه‌ی (1.5) مه‌تره‌، توانای پیسكردنی ژینگه‌ نییه‌، به‌ڵام راونان یان جوڵاندنی ده‌بێته‌ هۆی پیسكردنی ژینگه‌ی ده‌وروبه‌ری، به‌و هۆیه‌شه‌وه‌ زانیاری ده‌گه‌یه‌نێته‌ سه‌نته‌ری زانیاری تایبه‌ت كه‌ له‌ ئێستادا له‌ (كه‌ناره‌كانی به‌نده‌ری خیخۆن له‌ ئیسپانیا) له‌ژێر تاقیكردنه‌وه‌دایه‌.
هه‌روه‌ك ئه‌و ماسیه‌ توانای دۆزینه‌وه‌ی كانزای قورسی وه‌كو مس و قوڕقۆشمی هه‌یه‌، له‌گه‌ڵ پێوانه‌كردنی رێژه‌ی ئۆكسجین و خوێ له‌ ده‌ریادا.



تیمێک لە پزیشکانی ھند توانیان ماسییەکی زیندوو لە سیەکانی منداڵێکی تەمەن ١٢ ساڵانە دەربھێنن.
بەگوێرەی ھەواڵێکی ماڵپەری ئیسنای ئێرانی ئەم کوڕە لەگەڵ ھاورێکانی دا بۆ مەلەکردن رۆیشتوون، لە کاتی مەلەکردن دا ماسیەک بەزیندوویی قوت دەدات.
پزیشکەکانی ھند توانیان لە نەشتەرگەرییەکی ورد دا ئەم ماسیە ٩ سانتیمەترە لە سیەکانی ئەو کوڕە دەربھێنن و گیانی رزگار بکەن
پزیشکەکان رایانگەیاندوو: ئانیل-ی تەمەن ١٢ ساڵان لەدوای قوتدانی ماسیەکە ھەستی بەقورسی ھەناسەی کردووە، دوای ئەنجامدانی سۆنەر دەرکەوت شتێکی زیادە لەناو سیەکانی دا ھەیە.
ئەو پزیشکەی کە نەشتەرگەرییەکەی لەماوەی ٤٥ خولەک دا ئەنجام دا رایگەیاند: پێشتر قوتدانی پلاستیک (باغە) ھەبووە، بەڵام حاڵەتی لەم شێوەیەیان نەبینیوە.


به‌پێی چه‌ند راپۆرتێكی‌ رۆژنامه‌وانی هۆڵه‌ندی، له‌ئێستادا گرانترین په‌نیر له‌و وڵاته‌، جۆره‌ په‌نیرێكه‌ كه‌له‌ شیری‌ "كه‌ر"دروست ده‌كرێت.

هه‌روه‌ها هاتووه‌، ئه‌و په‌نیره‌ له‌سه‌ر ئاستی جیهانیش گرانترینه‌و نرخی یه‌ك كیلۆی به‌ 1255 دۆلاری ئه‌مریكیه‌، به‌ڵام ئه‌و كه‌ره‌ی‌ ئه‌و شیره‌ی‌ هه‌یه‌، كه‌رێكی ئاسایی نیه‌، به‌ڵكو له‌شوێنێكی‌ پارێزراوی شاری‌ "به‌لگراد"ی پایته‌ختی‌ سربیا ده‌ژین، نرخی هه‌ر لیترێكی‌ شیره‌كه‌یان ده‌گاته‌ 40 یۆرۆ.


ڕادیۆی «کیو 2 وای فای»شێوە شەشپاڵوو. دیزاینێکی شیك و بەبێ دوگمە وبەبێ سکرین ئێشدەکات.

بەکارهێنەر دەتوانێت بەگۆڕێنی ئاراستەکانی شەشپاڵۆکە بۆ هەر لایەك وێستگەکان بگۆڕین. بەهەمان شێوە دەتوانێت کۆنترۆڵی دەنگی ڕادیۆکە بکات ئەویش بە پشتتاخستنی ڕادیۆکە و بەپێشدا خستنی دەنگی بەرزدەبێتەوە. دوای تەواوبوون ڕادیۆکە بە پێشتا بخرێت بۆ ماوەیەکی دیاریکراوە خۆی دەگۆژێتەوە.

بەیەكجار بارگاوی کردن ڕادیۆکە بۆ ماوەی 8 کاتژمێری کاردەکات. ووێستگەکانی هەموو جیهان و فایلەکانی بۆدکاست وەردەگرێت لەسەرانسەری جیهاندا.



دیزاینه‌رێكی ژاپۆنی گڵۆپێكی كاره‌بایی له‌ دار دروستده‌كات، كه‌ دۆستی ژینگه‌یه‌ و بیرۆكه‌كه‌ی تێكه‌ڵه‌یه‌كه‌ له‌ دیزاینی نوێ و كلاسیكی.
ریۆسكی فوكوسودا، دیزاینه‌ری به‌ناوبانگی ژاپۆنی، به‌سود وه‌رگرتن له‌ هونه‌ری (رۆكۆرۆ) كه‌ ئاماژه‌یه‌ بۆ پیشه‌یه‌كی ژاپۆنی كۆن له‌بواری هه‌ڵكۆڵیندا، گڵۆپێكی كاره‌بایی له‌ داری دروستكرد، كه‌ ده‌ره‌وه‌ی گڵۆپه‌كه‌ له‌ دار هه‌ڵكۆڵراوه‌، له‌ناویشیدا گڵۆپێكی كاره‌بایی، جۆری (LED) دانراوه‌ له‌سه‌ر بناغه‌یه‌كی ئه‌له‌منیۆم چه‌سپێنراوه‌.
فۆكوسودا، وانه‌ی دیزاینی به‌رهه‌مه‌هێنانی له‌ كۆلێژی (كانازاوه‌) خوێندوه‌، دواتر له‌ كۆمپانیای (شارپ) وه‌كو دیزاینه‌ری به‌رهه‌مه‌ كاره‌باییه‌كان كاریكردوه‌، به‌وته‌ی خۆی، ئه‌و داهێنانه‌ نوێیه‌ی له‌ بواری گڵۆپی دارییدا هه‌نگاوێكه‌ بۆ زیندو هێشتنه‌وه‌ی كه‌له‌پوری كۆنی وڵاتی ژاپۆن

هه‌ڵبژاردنی‌ كه‌سێكی‌ گونجاو بۆ هاوسه‌رگیریی كارێكی‌ ئاسان نییه‌و چه‌ند ساڵێكی‌ ده‌وێت، ره‌نگه‌ به‌لای‌ پیاوانه‌وه‌ جوانی‌‌و ئێسك سوكی‌‌و سه‌رنج راكێشی ‌ ئافره‌ت گرنگ بێت، به‌ڵام به‌لای‌ ئافره‌تانه‌وه‌ ئه‌و پێوه‌رانه‌ ده‌گۆڕدرێن.

به‌پێی راپرسییه‌ك كه‌ پێنج هه‌زار كچ به‌شداریان تێداكردووه‌، %61 ی‌ كچان حه‌ز به‌ پێنج جۆره‌ پیاو ناكه‌ن، به‌ڵام ئه‌و پیاوانه‌ كێن؟

1- پیاوی ده‌ریاوان: كچان ده‌ڵێن هاوسه‌رگیریی كردن له‌گه‌ڵ ئه‌و جۆره‌ پیاوانه‌ ئیستیقراریان پێ نابه‌خشێت سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و جۆره‌ پیاوانه‌ پاره‌یه‌كی‌ باشیان ده‌ستده‌كه‌وێت.

2- پیاوی‌ هه‌راسانكه‌ر: كچان جه‌خت له‌وه‌ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ ئه‌و پیاوانه‌ی‌ هه‌راسانیان ده‌كه‌ن به‌كه‌ڵكی‌ ئه‌وه‌ نایه‌ن پڕۆسه‌ی‌ هاوسه‌رگیریان له‌گه‌ڵدا ئه‌نجام بدرێت، چونكه‌ به‌خێرایی توڕه‌ده‌بن‌و وه‌ڵامی‌ گونجاویش ناده‌نه‌وه‌.

3- پیاوی‌ زۆر زیره‌ك: كچانی‌ به‌شدار له‌ راپرسییه‌كه‌ زۆرینه‌یان ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌كه‌ن كه‌ هه‌رچه‌نده‌ پیاوی‌ زیره‌كیان خۆشده‌وێت‌و زیره‌كی‌ خاڵێكی‌ سه‌رنج راكێشه‌ به‌لای‌ كچانه‌وه‌، به‌ڵام حه‌زیان به‌ پیاوێك نییه‌ كه‌ زۆر زیره‌ك بێت چونكه‌ كچان ده‌ترسێنێت.

4- پیاوێك كه‌ زۆر نزیك بێت له‌ خێزانه‌كه‌یه‌وه‌: كچان ده‌ڵێن كه‌ به‌لایانه‌وه‌ ئاساییه‌ پیاوێك له‌ خێزانه‌كه‌یه‌وه‌ نزیك بێت، به‌ڵام حه‌زیان به‌و پیاوانه‌ نییه‌ كه‌ زۆر نزیكن له‌ خێزانه‌كانیانه‌وه‌، چونكه‌ پێیانوایه‌ ئه‌وه‌ ده‌بێته‌ هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ گوێ به‌ ژنه‌كانیان نه‌ده‌ن.

5- پیاوێك كه‌ به‌ ئه‌سڵ‌و فه‌سڵی‌ خۆیه‌وه‌ بنازێت: به‌شێكی‌ زۆری‌ كچان وتویانه‌ ئه‌و پیاوانه‌ی‌ كه‌ به‌ ئه‌سڵ‌و فه‌سڵی‌ خۆیانه‌وه‌ ده‌نازن حه‌زی پێ ناكه‌ن، چونكه‌ ئه‌و پیاوانه‌ هه‌میشه‌ به‌كه‌متر سه‌یری‌ ژنه‌كانیان ده‌كه‌ن‌و رێزی‌ بۆچونه‌كانیان ناگرن.


ماڵپه‌ڕی‌ (هه‌واڵه‌كانی‌ عێراق) له‌لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی‌ ته‌ندروستی نوێدا بڵاویكرده‌وه‌، ئافره‌ت یه‌كه‌م وێستگه‌ی‌ جیهانییه‌ بۆ بڵاوبوونه‌وه‌ی‌ هه‌واڵه‌كان‌و ماوه‌ی چه‌ند كاتژمێرێك شتی نهێنی له‌مێشكیدا ده‌هێڵێته‌وه‌.

به‌گوێره‌ی ئه‌و لێكۆڵینه‌وه‌ نوێیه‌ی‌ كه‌ ئه‌نجامدراوه‌ له‌سه‌ر (500) ئافره‌تی‌ میسر، له‌نێوان ته‌مه‌نی‌ (18 بۆ 60) ساڵیدا، ده‌ركه‌وتووه‌ ئافره‌تان به‌شێوه‌یه‌كی‌ گشتی‌ ته‌نها ده‌توانن بۆ ماوه‌ی‌ (38) كاتژمێر ئه‌و زانیاریی‌‌و هه‌واڵه‌ی‌ كه‌ هه‌یانه‌ بۆ به‌رامبه‌ره‌كانیان ئاشكرای‌ نه‌كه‌ن‌و به‌نهێنی‌ لای‌ خۆیان بیهێڵنه‌وه‌.

لێكۆڵینه‌وه‌یه‌كی‌ تر كه‌ مامۆستایه‌كی‌ كۆمه‌ڵناسیی‌ له‌زانكۆی‌ (میشیگن)ی‌ ئه‌مریكی‌ ئه‌نجامیداوه‌، ئه‌و زانیارییه‌ پشتراستده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئافره‌تان ناتوانن بۆ ماوه‌یه‌كی‌ زۆر ئه‌و هه‌واڵه‌ی‌ كه‌ بیستویانه‌ بڵاوی‌ نه‌كه‌نه‌وه‌، هه‌ربۆیه‌ ئه‌نجامی‌ لێكۆڵینه‌وه‌ی‌ ناوبراو به‌و مانشێته‌ كۆتاییهات كه‌ له‌ناونیشانی‌ بابه‌تێكدا نووسرابوو (ئافره‌تان یه‌كه‌م وێستگه‌ی‌ هه‌واڵی‌ جیهانین).

لێكۆڵینه‌وه‌كه‌ ئه‌وه‌شی‌ خستۆته‌ڕوو، هه‌ریه‌كه‌ له‌ئامێره‌كانی‌ په‌یوه‌ندیكردن‌و ئینته‌رنێت له‌فاكته‌ره‌ سه‌ره‌كییه‌كانی‌ بڵاوبوونه‌وه‌ی‌ نهێنیه‌كانن.

و: ئه‌مه‌ل شارباژێریی‌